Eisenstadt

Muzeum Żydowskie

Przy Unterbergstrasse pod numerem 6, w domu, który niegdyś należał do Samsona Wertheimera (1658-1724), znajduje się Muzeum Żydowskie (Ósterreichisches Judisches Museum). Wertheimer zajmował się sprawami finansowymi trzech kolejnych cesarzy z dynastii Habsburgów. Został pierwszym rabinem Eisenstadt, a w 1693 roku cesarz Karol VI mianował go Landesiabbinerem (głównym rabinem) Węgier.

Na parterze muzeum organizowane są wystawy czasowe. Stała ekspozycja na pierwszym piętrze to dość standardowe studium judaizmu z kilkoma modelami zniszczonych wiedeńskich synagog oraz starego getta. Opisy zredagowano w języku niemieckim. W osobnym pomieszczeniu można obejrzeć dwie telewizyjne prezentacje, w języku niemieckim i angielskim. Pierwsza dotyczy historii Żydów w Burgenlandzie, druga opisuje horror okresu hitlerowskiego oraz wymienia niedawne napaści neonazistów na żydowskie cmentarze. Na pierwszym piętrze znajduje się ponadto Wertcheimer’sche Schul, prywatna synagoga Wertheimera z początku XVIII wieku. Ozdoby w stylu tiompe l’oeil pochodzą z początku wieku XIX. Jest jedną z niewielu synagog, które przetrwały noc kryształową w Trzeciej Rzeszy, być może dlatego, że do tego czasu z Eisenstadt usunięto już wszystkich Żydów. Do 1955 roku korzystali z niej żołnierze Armii Czerwonej żydowskiego pochodzenia.

Burgenlandisches Landesmuseum

W domu innego bogatego mieszczanina żydowskiego, atrakcyjnym budynku z wykuszowym oknem w rogu, u zbiegu Unterbergstrasse i Museumgasse, siedzibę znalazło Landesmuseum. Budowla jest interesująca, uwagę zwraca zwłaszcza portyk wypełniony roślinnymi motywami w części szczytowej. W podziemiach zgromadzono kolekcję imponujących romańskich mozaik, z których największa przedstawia Bellerofonta walczącego z Chimerą. Sekcja historyczna muzeum, na pierwszym piętrze, poświęcona jest historii sporu terytorialnego po I wojnie światowej. Plakaty propagandowe z tego okresu przedstawiają śmierć w węgierskim kostiumie grającą na skrzypcach nad Odenburgiem (dziś Sopron). Nie można pominąć przytulnie urządzonego Bluer Salon Franciszka Liszta, przeniesionego tu w nietkniętym stanie z Schottenhof w Wiedniu, gdzie węgierski kompozytor mieszkał od 1869 do 1886 roku.

Eisenstadt Haydna

W Eisenstadt Haydn kupił dom, w którym mieszkał od 1766 do 1788 roku, pracując i doglądając swoich kur, koni i, prawdopodobnie, krowy. Zaniedbany Haydnhaus znaleźć można przy Josef-Haydn-Gasse, ale mówiąc szczerze zwiedzanie, to strata czasu. Poza fragmentami organów nie ma w nim nic interesującego. Nikt nie pokusił się o odtworzenie charakteru tego miejsca.

W garnizonowym Bergkirche na wzniesieniu, pół kilometra na zachód od zamku, po przeciwległej stronie Unterbergu, na zwiedzających czeka mauzoleum Haydna (Haydn-Mausoleum) w zachodniej części kościoła. Barokowy budynek jest fantazją w stylu trompe l’oeil utrzymaną w różach i szarościach. Mauzoleum ufundowała w 1932 roku rodzina Esterhazych. Złożono w nim, pozbawione głowy, ciało Haydna (głowa została skradziona wkrótce po pogrzebie w 1809 roku). Dwadzieścia cztery lata później głowę połączono z ciałem. „Kompletny” Haydn spoczywa teraz w marmurowym grobowcu, opłakiwany przez cztery anioły.

Na zewnątrz, po wschodniej stronie Bergkirche, ścieżka prowadzi na Kalvarienberg (w cenie biletu do mauzoleum). Stoi na nim niewielka kaplica, za którą rozpoczyna się labirynt malutkich kapliczek. Przedstawiają historię Męki Pańskiej. Każdy szczegół oddany jest z fotograficzną dokładnością, a postaci są naturalnych rozmiarów. Pierwsza kapliczka znajduje się w podziemnej grocie. Od niej droga prowadzi na zewnątrz do kapliczki ze sceną ukrzyżowania (wspaniałe widoki na Burgenland), by powrócić do „złożenia do grobu” po drugiej stronie.

Informacje praktyczne

Z Wiednia najłatwiej dostać się do Eisenstadt z podmiejskiej stacji Wien-Meidling (metro Meidling Philadelphiabrucke). Podróż trwa trochę ponad godzinę, pociągi kursują co 60 minut w ciągu tygodnia, rzadziej w sobotę i niedzielę. Można złapać pociąg z wiedeńskiego Sudbahnhof (kursuje co godzinę przez cały tydzień), jednak wymaga to przesiadki w Neusiedl am See.

W Eisenstadt, z dworca kolejowego do centrum, idzie się około 10 minut. Biuro informacji turystycznej (codz. od 9.00 -17.00) znaleźć można we wschodnim skrzydle zamku. Dobrym miejscem, by zjeść lub czegoś się napić, podziwiając widok na zamek, jest umiarkowana cenowo Schlossiestaurant w dawnych stajniach po drugiej stronie Esterhazy-Piatz Zum Silberfuchs w pobliżu Bergkirche przy Kalvarienbergplatz (duży wybór tradycyjnych austriackich potraw oraz specjalność dnia za 75 szylingów).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *